Komenda Miejska
PSP w Gdyni
SZUKAJ
TELEFONY

Historia pożarnictwa w Gdyni do 1933 r.

Historia pożarnictwa na terenach obecnego miasta Gdyni bierze początek w roku 1911, kiedy w ówczesnej wsi Wiczlino jej mieszkańcy z inicjatywy sołtysa Warzewskiego zorganizowali ochotniczą straż pożarną. W roku następnym jednostka OSP została również założona w obszarniczym majątku rolnym Grabowo. Początkowo jednostki te były wyposażone jedynie w pojedyncze sikawki ręczne i wozy konne, które były przechowywane w szopach, a następnie w skromnych strażnicach. Z biegiem lat następował stopniowy rozwój jednostek i w roku 1920 jednostka OSP Grabowo posiadała już na swoim wyposażeniu trzy sikawki ręczne, dwa zaprzęgi konne, sprzęt do podawania wody, ubrania ochronne, hełmy, a także remizę i plac do ćwiczeń. W owym czasie to właśnie ta jednostka stanowiła podstawowe zabezpieczenie przeciwpożarowe na terenie Gdyni i najbliższej okolicy.  

historia do 33 03 250 OSP  WitominoKolejnym miejscem w okolicach Gdyni, gdzie utworzono jednostkę ochotniczej straży pożarnej, było Witomino, które za czasów zaboru pruskiego stanowiło duży majątek obszarniczy. Około roku 1929 wybudowano tam nowe osiedle Gdyni, a dwa lata później – 1 czerwca 1931 roku na zebraniu mieszkańców osiedla uchwalono powołanie jednostki OSP Witomino. Jednostka uzyskała od Komisariatu Rządu w Gdyni teren pod budowę remizy przy ul. Chwarznieńskiej 6, której uroczyste otwarcie nastąpiło 15 maja 1935 r. W tym czasie na wyposażeniu jednostki znajdowała się sikawka ręczna oraz inne podstawowe wyposażenie, m.in. węże ssawne i tłoczne, mundury, hełmy, toporki itp. 

Inicjatywa powołania jednostki OSP narodziła się również w Orłowie – małej wiosce, która następnie została przyłączona do Gdyni. Zebranie mieszkańców, na którym powołano jednostkę OSP Orłowo, odbyło się 27 września 1933 r. Na zebraniu obecnych było 11 członków. W pierwszych miesiącach funkcjonowania z zebranych pieniędzy udało się wybudować drewnianą szopę do przechowywania sprzętu jednostki, a z końcem roku 1933 podjęto inicjatywę budowy remizy murowanej na terenie pozyskanej działki przy ul. Małopolskiej 14, którą oddano do użytku rok później. W tym czasie na wyposażeniu jednostki znajdował się wóz strażacki z drabinami, bosakami, toporami, czerpakami do wody oraz siedzeniami do przewozu strażaków. 

Jednostka ochotniczej straży pożarnej w centrum Gdyni powołana została w roku 1927. W tym czasie Gdynia została podniesiona do godności miasta i liczyła ok. 15 tys. mieszkańców. Jednostka OSP w Gdyni została utworzona w śródmieściu miasta przy ul. Starowiejskiej, z inicjatywy Franciszka Grzegowskiego – działacza strażackiego z Grabówka i właściciela restauracji „Dwór Kaszubski”. Początkowo w skład jednostki wchodziło 12 członków, a jej pierwszym naczelnikiem i zarazem prezesem został twórca jednostki – druh Franciszek Grzegowski. Przez pierwsze dwa lata funkcjonowania jednostka OSP w Gdyni dysponowała jedną sikawką ręczną. W kolejnych latach na wyposażenie jednostki zakupiony został samochód „rekwizytowy”, który umożliwiał przewożenie sprzętu i strażaków usadowionych po obu stronach pojazdu oraz motopompa. W roku 1929 OSP Gdynia liczyła już 23 członków czynnych i poza samochodem posiadała na wyposażeniu jeszcze dwa wozy konne z sikawkami.

Wraz z dynamicznym rozwojem Gdyni zaczęły pojawiać się inicjatywy zmierzające do przekształcenia funkcjonującej w mieście straży ochotniczej w zawodową. Podejmowano również działania w celu doposażenia funkcjonującej jednostki ochotniczej straży pożarnej w Gdyni. 

 

historia do 33 04 250 wybuch gazuhistoria do 33 02 250Już w pierwszych latach swojego funkcjonowania ochotnicza straż pożarna w Gdyni brała udział w gaszeniu pożarów na terenie miasta. Jednak najpoważniejszą akcją ratowniczą, w której w owym czasie uczestniczyła jednostka OSP w Gdyni, była akcja po wybuchu gazu w budynku Zakładów Ubezpieczalni Pracowników Umysłowych przy ul. Świętojańskiej, w dniu 8 października 1931 roku. W wyniku wybuchu część budynku uległa zawaleniu, a w gruzach śmierć poniosło 13 osób. 

             

                                                 

Czynione przez zarząd jednostki OSP w Gdyni starania o jej doposażenie i przekształcenie w straż zawodową nie odnosiły oczekiwanych rezultatów, co zmusiło zarząd do postawienia swoistego ultimatum Komisariatowi Rządu w Gdyni. Na początku 1932 roku zarząd OSP podjął uchwałę o złożeniu swoich mandatów. Postawione ultimatum odniosło zamierzony efekt i spowodowało podjęcie przez Komisariat Rządu w Gdyni konkretnych działań zmierzających do poprawy funkcjonowania OSP w Gdyni. Na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 października 1932 r. uchwalono zakupić dla gdyńskiej Ochotniczej Straży Pożarnej niezbędny tabor samochodowy, tj. samochód rekwizytowy i samochód drabinowy. 

historia do 33 01 250 PRZEGLAD POZARNICZYW dniu 3 listopada 1932 r. odbyło się zebranie OSP w Gdyni, na którym dokonano reorganizacji jednostki, uchwalono statut i wybrano nowy Zarząd, w skład którego weszli: dh Pietraszkiewicz – komendant straży, dh Andrzejewski – zastępca komendanta, dh Mrozek – sekretarz, dh Ornatek – skarbnik, dh Siewierski – gospodarz, dh Szenber – zastępca gospodarza, dh Grenczyk – przydzielony do zarządu przez Komisarza Rządu oraz komendanta oksywskiej straży pożarnej. Do Komisji Rewizyjnej wybrani zostali: dh Podhorodecki – przewodniczący, dh Gwóźdź – z ramienia Komisarza Rządu oraz druhowie Wąs, Grzegowski i Jastrzębski – członkowie. Jednocześnie na członka honorowego OSP wybrano dh. Franciszka Grzegowskiego.

 

 

 

 

W roku 1933 na terenie Gdyni miały miejsce 33 pożary, w gaszeniu których uczestniczyła miejscowa straż pożarna.

historia do 33 05 250 pozarByły to m.in.:

  • pożar stajni z przyległym mieszkaniem przy Szosie Gdańskiej, w dniu 25.03.1933 r.,
  • pożar składnicy węgla i wapna przy ul. Witomińskiej, w dniu 22.04.1933 r.,
  • pożar budynku w Oksywiu, w dniu 07.05.1933 r.,
  • pożar w gmachu Urzędu Pocztowego w Gdyni, w dniu 20.05.1933 r.,
  • pożar baraków przy Szosie Gdańskiej, w dniu 06.06.1933 r.,
  • pożar tartaku w Gdyni, w dniu 15.06.1933 r.,
  • pożar baraków w Chyloni, w dniu 12.09.1933 r. 

W dniu 30 czerwca 1933 r. w Gdyni założone zostało pogotowie przeciwpożarowe, tzw. Odwach. Komendantem Odwachu został Jan Pietraszkiewicz – ówczesny Komendant Portowej Straży Pożarnej.

Jednak w związku z intensywnym rozwojem Gdyni i związanym z tym coraz większym zagrożeniem pożarowym na terenie miasta, Rada Miejska przy Komisariacie Rządu w dniu 1 października 1933 r. uchwaliła jednogłośnie powołanie w Gdyni Zawodowej Straży Pożarnej w miejsce dotychczasowego Odwachu.

Komendantem Miejskiej Zawodowej Straży Pożarnej w Gdyni został mianowany starszy instruktor Korpusu Technicznego na powiat kutnowski pan Leon Korzewnikjanc.

W skład załogi powołanej zawodowej straży pożarnej wchodziło ponadto 21 strażaków.